Question

भूमि: राज्ञे पृथवे किं उपदिष्टवती ?

Hint:

संस्कृतप्रश्नानां उत्तरे लिखन्तु चेत्, प्रश्नस्य मुख्यशब्दान् गृहीत्वा सरलसंस्कृतेन सम्पूर्णवाक्यरूपेण उत्तरं दातव्यम्।

Answer 1

अवधारणा (Concept): एषः प्रश्नः पाठे पृथ्वी” अथवा “राजा पृथु:” सम्बन्धितः अस्ति। अस्मिन् प्रसङ्गे पृथ्वी देवी राजा पृथुं प्रति उपदेशं ददाति। उपदेशस्य मुख्यविषयः धर्मपालनं, प्रजाहितचिन्ता तथा संसाधनानां सम्यक् उपयोगः इति।
व्याख्या: भूमिः राज्ञे पृथवे उपदिष्टवती यत् सः धर्मेण राज्यं पालयेत् तथा प्रजानां कल्याणाय कार्यं कुर्यात्। सा अवदत् यत् यदि राजा धर्मपूर्वकं शासनं करोति, तर्हि अहं अपि तस्मै समृद्धिं, अन्नं, धान्यं च दास्यामि।
सा अपि उपदिष्टवती यत् भूमेः शोषणं न कर्तव्यम्, किन्तु संरक्षणं कर्तव्यम्। यदि मानवाः भूमेः सम्मानं कुर्वन्ति, तर्हि सा सर्वान् पोषयति। अतः भूमेः सन्देशः आसीत् यत् राजा धर्मनिष्ठः, न्यायप्रियः च भवेत् तथा प्रकृतेः संरक्षणं कुर्यात्।
एवं भूमिः राज्ञे पृथवे धर्मयुक्तं शासनं तथा प्रजाहितं कर्तुं उपदिष्टवती।