Question

त्रिविक्रमभट्टेन वर्णितस्य आर्यावर्त्तस्य प्राकृतिकं सौन्दर्यं लिखत।

Hint:

संस्कृत-वर्णनात्मक-प्रश्नेषु — मुख्यविषयं प्रथमं निर्दिशेत्‌, ततः उपविषयैः (नदी, पर्वत, वन इत्यादि) क्रमबद्धं वर्णनं कृत्वा अन्ते संक्षिप्तं निष्कर्षं लिखेत्‌।

Answer 1

Concept: अयं प्रश्नः वर्णनात्मकः अस्ति। त्रिविक्रमभट्टेन आर्यावर्त्तस्य प्राकृतिकवैभवं काव्यात्मकशैलीया वर्णितम्‌। अत्र प्रकृतिसौन्दर्यस्य विविधाः पक्षाः — नद्यः, पर्वताः, वनानि, पुष्पसुगन्धः, शस्यश्यामला भूमि च — उल्लेखनीयाः सन्ति। 

Step 1: नदीनां सौन्दर्यम्‌ आर्यावर्त्ते गङ्गा-यमुना-सरस्वतीप्रभृतयः पवित्राः नद्यः वहन्ति। एताः न केवलं जीवनदायिन्यः, अपि तु पावनत्वस्य प्रतीकाः अपि सन्ति। नदीनां स्वच्छप्रवाहः भूमेः शोभां वर्धयति। 

Step 2: पर्वतानां महिमा हिमालयादयः उन्नताः पर्वताः आर्यावर्त्तस्य गौरवं वर्धयन्ति। एते शीतलवायून्‌, औषधिसम्पदं, रमणीयदृश्यं च ददति। पर्वतश्रेणयः प्रकृतेः स्थैर्यं सौन्दर्यं च प्रदर्शयन्ति।

 Step 3: वनानि उद्यानानि च आर्यावर्त्तस्य वनानि विविधवृक्षलताभिः समृद्धानि सन्ति। पुष्पितवनानि, फलवन्तः वृक्षाः, मधुरगायनयुक्ताः पक्षिणः च तस्य रमणीयतां वर्धयन्ति। 

Step 4: शस्यश्यामला भूमि उर्वरा भूमि हरितशस्यैः आच्छादिता दृश्यते। कृषिसम्पन्नता, धान्यसमृद्धिः, प्रकृतिसौम्यता च आर्यावर्त्तस्य विशेषलक्षणम्‌ अस्ति। 

Conclusion: एवं त्रिविक्रमभट्टेन आर्यावर्त्तस्य प्राकृतिकं सौन्दर्यं बहुविधेन वर्णितम्‌। नद्यः, पर्वताः, वनानि, हरिता भूमि च मिलित्वा आर्यावर्त्तं रमणीयं पवित्रं च दर्शयन्ति।